Έχετε σκεφτεί ποτέ πως όταν κάνετε αποθεραπεία ή προθέρμανση πριν από ένα μάθημα/προπόνηση, ο τρόπος που τοποθετείστε πνευματικά στο στάδιο αυτό μπορεί να έχει άμεσο αντίκτυπο στο αποτέλεσμα της άσκησης, στην ψυχολογία και στο σώμα σας;
Σας καλωσορίζω στον κόσμο της ενσυνείδητης άσκησης και θα σας περιγράψω ευθύς αμέσως τα οφέλη της.
Η φιλοσοφία της ενσυνειδητότητας (mindfulness), βασίζεται στην ικανότητα να παρατηρούμε το παρόν με αποδοχή και χωρίς κριτική διάθεση. Η ενσυνείδητη άσκηση (mindful exercise) αποτελεί την πρακτική της πλήρους συγκέντρωσης στην παρούσα στιγμή κατά τη διάρκεια μιας σωματικής δραστηριότητας. Σε όποιες δραστηριότητες έχουμε το νου μας προσηλωμένο και συγκεντρωμένο σε αυτές, η εξέλιξή και η λειτουργία τους είναι αρτιότερη. Αντί να ασκείται κανείς μηχανικά ή με το μυαλό του στραμμένο σε υποχρεώσεις, προβλήματα και εξωτερικούς περισπασμούς, εστιάζει συνειδητά στις κινήσεις του σώματος, στην αναπνοή, στις αισθήσεις και στα συναισθήματα που ανακύπτουν. Μ’ αυτόν τον τρόπο η φυσική δραστηριότητα μετατρέπεται σε μια ολιστική εμπειρία που ενισχύει τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία. Επιπρόσθετα, η συγκέντρωση στην αναπνοή και στις σωματικές αισθήσεις συμβάλλει στη μείωση του άγχους και της ψυχικής έντασης (μείωση συμπαθητικής λειτουργίας, επαναφορά βιοχημικής ισορροπίας εγκεφάλου). Ταυτόχρονα, αυξάνεται η ηρεμία και η συναισθηματική ισορροπία, ενισχύεται η ικανότητα συγκέντρωσης και προσοχής. Επίσης, έχει παρατηρηθεί ότι η ενσυνειδητότητα συμβάλει, εν γένει, στην καλύτερη ρύθμιση και διαχείριση των συναισθημάτων, στη μεγαλύτερη επίγνωση των αναγκών και των ορίων του σώματος. Συνεπακόλουθα, παρατηρείται βελτίωση της τεχνικής γιατί η καλύτερη σύνδεση μεταξύ νου και σώματος επιτρέπει την πιο αποτελεσματική εκτέλεση των ασκήσεων.
Για παράδειγμα, κατά την αποθεραπεία και τις διατάσεις, μπορούμε να παρατηρούμε πώς ανταποκρίνεται το σώμα μας, ώστε να εφαρμόζουμε κάθε άσκηση συνειδητά και όχι μηχανικά, μετρώντας τις αναπνοές μας στο διάστημα μεταξύ της κάθε διάτασης. Ο τρόπος αυτός βοηθά ώστε η άσκηση να έχει τα μέγιστα δυνατά αποτελέσματα-πολύ καλύτερα παρά αν εφαρμόζουμε τις ασκήσεις ρομποτικά- και αυτό γιατί συναισθανόμαστε πότε πρέπει να αυξήσουμε το εύρος της διάτασης και πότε όχι, αφουγκραζόμαστε την κόπωση ενός μυός για να αποτρέψουμε έναν τραυματισμό και μακροπρόθεσμα έχουμε καλύτερη επίγνωση της σωματικής μας κατάστασης.
Πολλοί αθλητές χρησιμοποιούν τεχνικές ενσυνειδητότητας για να βελτιώσουν τη συγκέντρωση, την αντοχή και την αυτοπεποίθησή τους (αναπνευστικές ασκήσεις, γιόγκα, τάι τσι κ.λπ.). Η εστίαση στη διαδικασία και όχι αποκλειστικά στο αποτέλεσμα συμβάλει και στη διατήρηση της συνέπειας και του κινήτρου. Η εφαρμογή δεν απαιτεί εξοπλισμό ή εξειδικευμένες γνώσεις:
- Ξεκινήστε με βαθιές αναπνοές κατά τη διάρκεια της άσκησης.
- Παρατηρήστε τις κινήσεις του σώματός σας χωρίς να τις κρίνετε.
- Εστιάστε στην αναπνοή σας κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας.
- Αναγνωρίστε τις σκέψεις που εμφανίζονται και αφήστε τες να περάσουν χωρίς να σας αποσπούν.
- Δώστε προσοχή στα μηνύματα του σώματος, όπως στην κόπωση ή την αίσθηση ευεξίας.
- Ολοκληρώστε την προπόνηση με λίγα λεπτά χαλάρωσης και αναστοχασμού.
Θα ήθελα να σημειώσω πως η θεωρία ενσυνειδητότητας έχει βρει ευρεία εφαρμογή στη διατροφή (mindful eating). Αντί να τρώμε μηχανικά ή χωρίς σκέψη, η ενσυνείδητη διατροφή μας καλεί να επιβραδύνουμε και να συνδεθούμε. Παρατηρούμε την όψη, τη μυρωδιά, τη γεύση και την υφή της τροφής. Αναγνωρίζουμε την πείνα και την πληρότητα, γευόμαστε κάθε μπουκιά. Το αποτέλεσμα είναι ότι απολαμβάνουμε καλύτερα το γεύμα μας, τρώμε όσο χρειάζεται καθώς προλαβαίνουμε να καταλάβουμε ότι χορτάσαμε και νιώθουμε την ικανοποίηση ενός εύγευστου πιάτου, ενώ δίνουμε χρόνο στον οργανισμό να ξεκινήσει ήρεμα τη διαδικασία της πέψης.
Σοφία Ξυγαλά
(καθηγήτρια φυσικής αγωγής, σύμβουλός ψυχικής υγείας)
(Πρώτη δημοσίευση ΠΟΠΤ)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου